İçeriğe geç

Bölüm II · Kamusal alan, yürünebilir kent, yoğunluk · Modül 3

Kamusal alan: meydan ve sokak

7 ders yayında

Bir kentin kamusal alanı insanların birbirine rastladığı, oturduğu, tartıştığı ve çocukların oynadığı yerdir. Bu modül meydanı ve sokağı, kamusal alanın başarısını belirleyen ölçek, kenar, oturma, gölge ve etkinlik kararlarını ve kamusal alanın özelleşmesini kurar.

Bu modülün sonunda

  • Bir meydanın başarısını ölçek, kenar, oturma ve etkinlik bakımından değerlendirir.
  • Bir sokağın kesitini yaya, araç, ağaç ve zemin kat ilişkisiyle tasarlar.
  • Kamusal alanın özelleşmesini ve denetimini tartışır.

Dersler

  1. M03-D01Meydanın ölçeğiYayında

    Bir meydanın boyutunu çevresindeki yapıların yüksekliğiyle ve insan görüşüyle ilişkilendirir.

    Dayanak: Belgelenmiş olgu: Özdoğan (2021), Megaron 16(1), Saburhane Meydanı ölçümleri; Usta görüşü: aynı makalenin aktardığı Hörmann ve Trieb, Sitte ve Alexander vd. ölçütleri; Akbarishahabi (2022), Kent Akademisi 15(1), Gehl (2010) mesafeleri; Wikipedia «Jan Gehl»; Tartışmalı: Akbarishahabi (2022) aidiyet anketi. Sitte (1889) ve Gehl (2010) okunmadı

  2. M03-D02Kenar etkisiYayında

    İnsanların bir meydanın ortasında değil kenarında durduğunu ve kenarın nasıl tasarlanacağını açıklar.

    Dayanak: Belgelenmiş olgu: Kartal, Kartal ve Hatipoğlu (2026), IDA 8(1), tigmotaksi; Ridings ve Chitrakar (2012), QUT, Brisbane meydanları gözlemi; Usta görüşü: aynı çalışmaların aktardığı Appleton (barınma-gözlem), Gehl (edilgen toplumsallaşma), Sitte ve Whyte. Gehl, «Life Between Buildings» okunmadı

  3. M03-D03OturmakYayında

    Bir kamusal alanda oturma yerlerinin sayısını, yerini ve biçimini insan davranışı gözlemine göre belirler.

    Dayanak: Usta görüşü: Wikipedia «William H. Whyte»; Belgelenmiş olgu: Oram, Baguley ve Swain (2018), Journal of Public Space 3(3), Brisbane oturma gözlemi; Yuca (2022), Kent Akademisi 15(4), Sultanahmet oturma elemanları ölçümü. Whyte (1980) okunmadı

  4. M03-D04Zemin kat ve sokakYayında

    Bir sokağın zemin katlarının açıklık, cephe genişliği ve kullanım bakımından sokak yaşamına etkisini gösterir.

    Dayanak: Usta görüşü: Akbarishahabi (2022), Kent Akademisi 15(1), Gehl (2010) zemin kat ölçütleri aktarımı; Belgelenmiş olgu: Lo (2012), Queen’s University, Vancouver kapı kolu sayımı ve duran etkinlikler; Tartışmalı: Akbaş ve Tekin (2026), TÜBA-KED 33, Karaköy Mumhane Caddesi. Gehl (2010) okunmadı

  5. M03-D05Sokak kesitiYayında

    Bir sokağın kesitini kaldırım, bisiklet yolu, ağaç, park ve araç şeridiyle yeniden dağıtır.

    Dayanak: Tartışmalı: Wikipedia «Road diet»; Belgelenmiş olgu: Wikipedia «Complete streets» ve «Woonerf»; Usta görüşü: Arat ve Bulanık (2020), Ergonomi 3(2), kaldırım ve donatı şeridi ölçütleri. NACTO (2013) okunmadı, site erişime kapalı

  6. M03-D06Gölge ve iklimYayında

    Bir meydanda ve sokakta yaz gölgesini ve kış güneşini dengeleyen kararlar verir.

    Dayanak: Belgelenmiş olgu: Canan ve Geyikli (2023), YYÜ FBED 28(2), Konya gölge öğeleri PET ölçümü; Li vd. (2024), Nature Communications 15, yeşil alan serinletmesinin eşitsizliği; Usta görüşü: Yavaş (2023), Kent Akademisi 16, Erzurum soğuk iklim dış mekân önerileri

    İklim ve Ekolojik Mimarlık Akademisi’nde: M07-D03

  7. M03-D07Meydan kiminYayında

    Bir meydanın kadınlar, gençler, yaşlılar ve çocuklar tarafından kullanımını gözlemle karşılaştırır ve dışlanan grupları belirler.

    Dayanak: Belgelenmiş olgu: Pérez-Tejera, Valera ve Anguera (2018), Frontiers in Psychology 9, Barcelona park kullanımı sistemli gözlemi; Collins vd. (2023), arXiv ön baskı, İtalya kentsel canlılıkta cinsiyet farkları; Usta görüşü: Crane (2014), gençler ve kamusal alan. Kern (2020) okunmadı

  8. M03-D08Özelleşen kamusal alanProgramda

    Alışveriş merkezlerinin, sitelerin ve özel güvenlikli alanların kamusal alanın yerini almasını tartışır.

    Dayanak: Tartışmalı: Minton, «Ground Control» (2009); kamusal alanın özelleşmesi üzerine araştırmalar

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?