Türk evinin sofası odaları bir araya getiren ortak bir mekândı; bugünün dairesinde koridor odaları birbirinden ayırır. Bu modül konut plan tipolojilerini Türk evinden bugünün dairesine kadar okur, plan tiplerinin yaşam biçimiyle ilişkisini kurar ve 3+1 alışkanlığını sorgular.
Bu modülün sonunda
- Türk evinin dış, iç ve orta sofalı plan tiplerini ayırır.
- Bugünün daire plan tiplerini dolaşım ve oda ilişkisi bakımından karşılaştırır.
- Aynı alan için 3+1 dışında bir plan önerir ve gerekçelendirir.
Dersler
- M03-D01Sofalı evYayında
Türk evinin dış, iç ve orta sofalı plan tiplerini ve sofanın ortak mekân olarak işlevini açıklar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Koşan (2025), Geleneksel İskilip Evleri, Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 9(1). Usta görüşü: Doğan (2022), Akseki Hacıgüzeller Evi, Akdeniz Üniv. Mimarlık Fak. Dergisi 1(2) (Eldem 1954 ve Kuban aktarımı)
- M03-D02Oda: çok işlevli mekânYayında
Türk evinde odanın oturma, yemek ve uyuma için nasıl birlikte kullanıldığını ve bugünkü tek işlevli odadan farkını açıklar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Dağ Gürcan ve Bacak (2023), Konya-Çavuş köyü, Sanat Tarihi Dergisi 32(2). Tartışmalı: aynı çalışmanın Küçükerman, Günay, Kuban ve Tanyeli aktarımı. Usta görüşü: Koşan (2025), İskilip evleri, oda bölümü
İç Mimarlık Akademisi’nde: M10-D02
- M03-D03Koridorlu daireYayında
Koridorun odaları ayırarak mahremiyeti nasıl artırdığını ve ortak yaşamı nasıl azalttığını bir planla gösterir.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Biçen ve Vural (2026), Diyarbakır çok katlı konut mekân dizimi, BEU Fen Bilimleri Dergisi 15(3). Usta görüşü: Schneider ve Till (2005), arq 9(2); «Hallway», İngilizce Wikipedia
- M03-D04Salon ve misafirYayında
Türk dairesinde «misafir salonu» geleneğini ve bu geleneğin evin günlük kullanımına etkisini tartışır.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Yıldırım ve Başkaya (2006), Gazi Üniv. MMF Dergisi 21(2); Biçen ve Vural (2026), BEU Fen Bilimleri Dergisi 15(3). Erken bulgu: Küreli ve Uzun (2007), Politeknik Dergisi 10(4)
- M03-D053+1 nereden geldiYayında
Türkiye’de 3+1 plan alışkanlığının yapı üretimi, kredi ve satış ölçütleriyle ilişkisini tartışır.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Peköz Sev ve Özgen (1999), Ataşehir toplu konutları mekân standartları. Usta görüşü: «Kat Mülkiyeti Kanunu» ve «Apartman», Türkçe Wikipedia. Erken bulgu: Ertaş ve Uşak (2020), Türkiye Arazi Yönetimi Dergisi 2(2)
- M03-D06Islak hacim ve mutfakYayında
Bir daire planında mutfak ve banyonun yerini tesisat şaftı, ışık ve havalandırma bakımından değerlendirir.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği madde 29 ve 32; Zhao ve arkadaşları (2020), IJERPH 17(23). Usta görüşü: «Drain-waste-vent system», İngilizce Wikipedia
- M03-D07Işık ve yönlenmeYayında
Bir dairenin tek yönlü ya da çift yönlü olmasının ışık ve doğal havalandırmaya etkisini gösterir.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Greater London Authority, The London Plan 2021, Policy D6 ve sözlük. Usta görüşü: «Cross ventilation» ve «Passive ventilation», İngilizce Wikipedia
- M03-D083+1 yerineProgramda
Aynı metrekare için 3+1 dışında, değişen bir haneye uyabilecek bir plan önerir ve savunur.
Dayanak: Usta görüşü: Schneider ve Till (2007)