İçeriğe geç

Bölüm I · Planlamanın amacı, kuramı ve tarihi · Modül 2

Planlama kuramı ve tarihi

Tümü yayında

Modern şehir planlama sanayi kentinin sorunlarıyla doğdu: kalabalık, salgın ve yoksulluk. Sonra bahçe kentler, modernist kentler, kapsamlı planlar, savunuculuk ve iletişimsel planlama izledi. Bu modül planlamanın tarihini ve kuramlarını kurar ve Türkiye’de planlamanın Cumhuriyetle birlikte nasıl başladığını anlatır.

Bu modülün sonunda

  • Modern planlamanın doğuşunu sanayi kentinin sorunlarıyla ilişkilendirir.
  • Başlıca planlama kuramlarını ve aralarındaki tartışmayı ayırır.
  • Türkiye’de erken Cumhuriyet planlamasını örneklerle anlatır.

Dersler

  1. M02-D01Sanayi kenti ve hijyenYayında

    Sanayi kentinin kalabalık, salgın ve yoksulluk sorunlarını ve ilk sağlık ve konut düzenlemelerini anlatır.

    Dayanak: Belgelenmiş olgu: Wikipedia «Edwin Chadwick» ve «Local board of health» (1842 raporu, 1848 halk sağlığı yasası); Wikipedia «1854 Broad Street cholera outbreak»; Wikipedia «New York State Tenement House Act». Hall (2014) okunmadı

  2. M02-D02Bahçe kentYayında

    Howard’ın bahçe kent fikrini ve uygulamalarını anlatır.

    Dayanak: Usta görüşü: Howard, «Garden Cities of To-Morrow» (1902, Project Gutenberg metni); Belgelenmiş olgu ve Tartışmalı: Wikipedia, «Garden city movement» (Letchworth, Welwyn, eleştiriler); Letchworth ve Welwyn üzerine özgün tarih çalışmaları okunmadı

  3. M02-D03Modernist kentYayında

    Modernist kentin işlev ayrımı ilkesini ve Atina Bildirgesi’ni anlatır ve eleştirisini verir.

    Dayanak: Belgelenmiş olgu: Wikipedia, «Congrès Internationaux d’Architecture Moderne» ve «Athens Charter» (CIAM IV 1933, 33 kent, dört işlev, 1943 yayımı); Wikipedia, «Plan Voisin» (1925); Tartışmalı: Wikipedia, «Ville Radieuse» eleştirisi ve Park Hill; bildirgenin metni ve Mumford 2000 okunmadı

    Kentsel Tasarım Akademisi’nde: M01-D04

  4. M02-D04Kapsamlı ve rasyonel planlamaYayında

    Kapsamlı rasyonel planlama modelini ve ona yöneltilen eleştirileri açıklar.

    Dayanak: Belgelenmiş olgu: Wikipedia, «Rational planning model»; Usta görüşü: Simon (1956), «Rational Choice and the Structure of the Environment», Psychological Review 63(2); Tartışmalı: Wikipedia, «Incrementalism» (Lindblom 1959); Ersoy (ed.) (2012) ve Lindblom 1959 okunmadı

  5. M02-D05Savunuculuk ve iletişimsel planlamaYayında

    Savunuculuk planlamasını ve iletişimsel planlamayı, plancının toplumdaki rolü bakımından karşılaştırır.

    Dayanak: Belgelenmiş olgu: Wikipedia, «Paul Davidoff» (1965 makalesi, Mount Laurel 1983); Belgelenmiş olgu ve Tartışmalı: Wikipedia, «Communicative planning» (Innes, Healey, Minneapolis 1990, Seattle 1994, eleştiriler); Davidoff 1965 ve Healey 1997 okunmadı

  6. M02-D06Ankara’nın planıYayında

    Ankara için yapılan Jansen planını ve uygulamasını anlatır.

    Dayanak: Belgelenmiş olgu: Güngör ve Özcan (2022), IJSHS 6(3) (1928 yarışması, 300.000 tahmini, kat artırımı); İrdem ve Lenger (2021), Akademik Bakış 14(28) (İmar Müdürlüğü, 1932 kesin plan, rant ve spekülasyon); Tartışmalı: Wikipedia, «Hermann Jansen» (18 konut bölümü, 1938 imza talebi); Tekeli, Tankut ve planın özgün belgeleri okunmadı

  7. M02-D07İstanbul’un planlarıYayında

    Prost’un İstanbul planını ve sonraki İstanbul planlarını anlatır ve planla gerçekleşen kent arasındaki farkı tartışır.

    Dayanak: Belgelenmiş olgu: Erken (2022), İTÜ SBD 21(45) (Prost 1936–1950, 1937 raporu, 1943 uygulama planı, Piccinato 1958); Eryiğit ve Kapucu Yavuz (2023), TESAM Akademi 10(2) (uygulamalar, 1956–1960 imar dönemi); Tartışmalı: siluet kuralı ve plan yorumları (Kuban, Tekeli, Gül, Cansever, Akpınar aktarımı); Prost raporu ve Tekeli okunmadı

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?